حدیث روز

 
پیامبر اکرم (ص) می فرماید : هر کس بمیرد و امام زمان خود را نشناخته باشد به مرگ جاهلی مرده است.
امروز : دوشنبه, 03 مهر 1396

ظرفیت شهری

 

مرکز استان گلستان، شهر گرگان است. گرگان فعلی، همان شهر تاریخی استراباد یا استارباد است که پس از تخریب شهر گرگان (در نزدیکی شهر گنبد قابوس فعلی) به عنوان مرکز «ایالت گرگان و استِراباد» فعالیت داشته است. براساس کاوش‏های باستان­شناسی در اطراف این شهر، قدمت حضور و زندگی انسان به بیش از شش هزارسال می‏رسد. تپه قلعه­خندان گرگان (واقع در محله تول چشمه این شهر) و تورنگ­تپه (در اطراف شهر) به واسطه اشیای مکشوفه دوران مختلف تاریخی از شهرتی جهانی برخوردارند.

اِستِراباد به واسطه حضور خوانین قاجار و پایگاه قومی و حکومتی آن‏ها، در دوران قاجاریه رشد قابل توجهی داشته است. بافت تاریخی به‏جای مانده در شهر بیشتر محصول توسعه دوران قاجاری است. 

معماری و شهرسازی ویژه با محوریت محلات و مراکز آن، بافت تاریخی منحصر به فردی را در شمال کشور پدیدار آورده است. این بافت در سال 1310 خورشیدی به عنوان یک اثر ارزشمند در کشور شناسایی شده است. علاوه بر شهرسازی و شبکه معابر منحصر به فرد، بیش از سیصد خانه تاریخی با ارزش معماری در این بافت وجود دارد که تنها در حدود سی عدد از آن‏ها به ثبت آثار ملی رسیده است. متاسفانه در سال‏های اخیر بخش‏های زیادی از این بافت تخریب شده است. محلاتی مانند نعلبندان، دربنو، سرچشمه، سرپیر، پاسرو، میخچه‏گران، دوشنبه‏ای، سبزه مشهد، دباغان، شاهزاده قاسم، میدان، میرکریم، شیرکش، سرخواجه از جمله محلات تاریخی شهر گرگان محسوب می‏شوند.

همچنین آثار معماری دوره پهلوی اول به ویژه ساختمان‏های دولتی نیز که بیشتر محصول فعالیت و حضور آلمان‏ها در منطقه است کمابیش در این شهر به چشم می‏خورد. 

به دلیل مرکزیت سیاسی و حکومتی استراباد در دوران قاجار و ارتباطات با پایتخت، شرایط سیاسی این شهر از شرایط حکومت مرکزی متأثر بوده است که برای نمونه می‏توان به فعالیت‏های مشروطه‏خواهی در استراباد اشاره نمود.  

با وجود استقلال تاریخی و تمایزات جغرافیایی و فرهنگی منطقه، شهر گرگان در دوران پهلوی اول و در تقسیمات کشوری در محدوده استان مازندران قرار گرفت. این اشتباه تاریخی موجب پدیداری استانی پهناور و پرجمعیت شد که امکان رسیدگی مناسب به این منطقه را مشکل می‏نمود. با وجود استقلال نسبی اداری و وجود ادارات کل مستقل در بسیاری از بخش‏ها در دوره مذکور، چندین دهه الحاق به مازندران، محرومیت‏های فراوانی را برای منطقه گرگان و دشت (که به نام شرق مازندران خوانده می‏شد) موجب شد. اما در سال 1376، گرگان و دشت دوباره استقلال خود را بازیافت و شهر گرگان به عنوان مرکز استان گلستان معرفی شد.

شهر گرگان از لحاظ سکونتگاهی روی شیب ملایم و روی آبرفت مخروط افکنه رودخانه زیارت قرار دارد که اختلاف ارتفاع بخش جنوبی با شمالی آن تفاوت دما را در فصول مختلف سال نمایان می‏سازد. بخش جنوبی گرگان متصل به جنگل است. مشهورترین جنگل گرگان، پارک جنگلی ناهارخوران است. ناهارخوران از قدیمی ترین تفرجگاه‏های استان و شهر گرگان است و بسیاری از ایرانیان با نام آن آشنایی دارند. این پارک در ۴ کیلومتری جنوب شهر گرگان واقع شده است. همچنین پارک جنگلی النگدره نیز در جوار پارک ناهارخوران قرار دارد و از جاذبه خاص خود به عنوان یک پارک جنگلی با درختان انبوه بهره‏مند است.از آن سال تاکنون شهر گرگان رشد فزاینده و ویژه‏ای را از نظر افزایش جمعیت و ساخت‏و‏ساز بی­برنامه تجربه کرده است. این شهر اکنون بیش از سیصدهزار نفر جمعیت دارد. براساس محاسبات آماری انجام شده نرخ رشد جمعیت  گرگان در دوره­ی ١٠ ساله ٧۵ – ٨۵ ، عدد ٢.٢ درصد را نشان می‏دهد.  در همین دوره متوسط نرخ رشد جمعیت استان ١.٣ و متوسط نرخ رشد جمعیت کشور 1.26 بوده است و این موضوع بیانگر آن است که نرخ رشد جمعیت در شهر گرگان حتی از متوسط استانی و کشوری هم بالاتر بوده است که یکی از علل اصلی آن استقرار بخش بزرگی از مهاجرین وارد شده به استان در شهر گرگان و مناطق حاشیه آن بوده که در نوع خود رقم کم نظیری است.

گرگان در مسیر تردد زایران امام هشتم شیعیان قرار دارد. بدین جهت این شهر و پارک‏های جنگلی آن همه ساله شاهد حضور مسافران زیادی در گذر از این منطقه است.    

از مناطق تفریحی و تفرجگاهی طبیعی محدوده اطراف گرگان می‏توان به محدوده روستای زیارت، تپه هزارپیچ (تپه سروگله یا سوگله)، جنگل رَنگو، منطقه شربت(شهر بت) روستای زیارت، جنگل توسکاستان، روستاهای شاهکوه و چهارباغ، جنگل شصت کلاته، سد نومل، جنگل قرن آباد، پارک جنگلی قرق،  پارک النگدره، آبشار زیارت، جهان­نما و ...  اشاره کرد.

از بلندترین ارتفاعات گرگان می‌توان به قله شاهواربا ۳۹۹۵ متر، گاوکشان ۳۸۸۷ متر، پیرگرد کوه با ۳۲۰۴ متر، تل انبار ۳۰۳۳ متر، زبله ۲۶۰۰ متر، قل بلاغ با ۲۴۴۸ متر و سردانسر با ۲۲۰۰ متر نام برد. از زیباترین مسیرهای کوهستانی نیز می­توان به مسیر سردانسر روستای زیارت به جهان نما اشاره کرد.

از بناهای تاریخی باقی­مانده در گرگان از دوران سلجوقی به بعد نیز می‏توان به این بناها اشاره نمود: مسجد جامع گرگان، مدرسه عمادیه، امامزاده نور، مسجد گلشن، کاخ موزه گرگان، کاخ آغامحمدخان قاجار، کنسولگری روسیه، بناهای دوره پهلوی اول مانند کاخ دادگستری، ساختمان شهرداری گرگان، مدرسه ایرانشهر، خانه‏های با ارزش در بافت تاریخی مانند خانه تقوی، شیرنگی، کبیر، مفیدیان، باقری، امیرلطیفی و... .

گرگان، یک شهر برجسته از نظر فرهنگی در شهرهای همتای خود در کشور محسوب می‏شود.  این شهر در طول سال میزبان جشنواره‏های فرهنگی هنری مانند تأتر در سطح ملی و منطقه‏ای، هنرهای تجسمی جوانان جهان اسلام، جشنواره ملی اقوام ایران است که همواره مورد استقبال شهروندان آن قرار داشته است. تالار فخرالدین اسعد گرگانی با سی و پنج سال قدمت، یکی از فعال‏ترین تالارهای فرهنگی کشور محسوب می‏شود.

از مفاخر شهیر پیشین گرگان می‏توان به فخرالدین اسعد گرگانی(قرن پنجم ه.ق، شاعر و پدیدآورنده منظومه ویس و رامین)، فصیحی استرابادی (قرن پنجم ه.ق، از مشاهیر نحویین)، نظام‏الدین استرابادی (قرن نهم ه.ق، شاعر، سراینده مثنوی سلیمان و بلقیس)، میرداماد استرابادی (قرن دهم ه.ق، فیلسوف و دانشمند بزرگ)، سیدابوالقاسم میرفندرسکی (قرن دهم ه.ق، چهره درخشان حکمت و عرفان)، ملامحمد امین استرابادی (قرن یازدهم ه.ق، فقیه و از بزرگان مکتب اخباری)، میرمحمد مومن استرابادی(قرن دهم ه.ق، از علمای بزرگ عصر صفوی)، سلطان حسین استرابادی(قرن یازدهم ه.ق، خطیب، مولف و شاگرد شیخ بهایی)، میرزا مهدی خان استرابادی(قرن دوازدهم ه.ق، سیاستمدار و نویسنده) اشاره نمود.     

شهر گرگان همچنین مفتخر به وجود چهره‏های ملی هنری، فرهنگی و علمی معاصر مانند محمدرضا لطفی (موسیقی)، حجت‏ا.. شکیبا (نقاشی)، پروفسور جلالی (فناوری اطلاعات)، پروفسور پسرک‏لی(کشاورزی) و...  است.    

گویش گرگانی، گویش خاصی در منطقه است که آن را از سایر گویش‏های شمال کشور متمایز می‏سازد. این گویش، فارسی و نزدیک به گویش مرسوم مرکز کشور است اما با لغات زبان‏های دیگر مانند روسی نیز ممزوج شده که حاصل دوره حضور روس‏ها در منطقه در دوره دو جنگ جهانی اول و دوم است. «لوترا» یا زبان وارو نیز یکی از گویش­های رمزی این شهر بوده که اکنون تقریباً منسوخ شده است.         

شهرداری گرگان

شهرداری گرگان

google
yahoo
alexa
ebook
Baidu.com
Wikipedia
Blogger.com
Windows Live
Amazon.com
eBay
Bing
Ask
استانداری گلستان
سفارش طراحی وب سایت - سفارش دات نت